Chúng ta không xa lạ gì với hình ảnh cương thi, nhất là trong các phim Hồng Kông ngày xưa, hay phim hài, bây giờ cũng hay thấy qua các tiểu phẩm hài Trung Quốc. Nhưng phim nào cũng vậy, thiếu đi cái bản chất của cương thi, đó là “Thiên Lý Cương Thi”. Cản thi có thật, hay đúng hơn là nghề dẫn xác. Nó không phổ biến ở toàn Trung Quốc hay tít Hồng Kông để có thể tìm thấy ở mọi nơi, chủ yếu là Tương Tây, vùng đất nằm ở phía Tây tỉnh Hồ Nam, giáp ranh với Quý Châu và Hồ Bắc, thuộc khu vực dải núi Vũ Lăng. Đây là địa bàn cư trú lâu đời của người Miêu và Thổ Gia, những tộc người nổi tiếng với nền văn hóa tâm linh phong phú và biệt lập. Về mặt địa lý, Tương Tây được cấu tạo bởi hệ thống núi non trùng điệp, hẻm vực sâu thẳm và hệ thống sông ngòi dày đặc nhưng đầy ghềnh thác dữ dội. Vào thời nhà Thanh, hệ thống giao thông tại đây cực kỳ lạc hậu. Sự hiểm trở này đã tạo ra một rào cản tự nhiên, cô lập Tương Tây với thế giới bên ngoài. Chính sự cô lập địa lý này là điều kiện tiên quyết buộc người dân địa phương phải sáng tạo ra những phương thức vận chuyển đặc thù, đồng thời cũng là môi trường nuôi dưỡng những đồn đại huyền bí từ Trung Nguyên. Tương Tây vốn là vùng đất cằn cỗi, khiến cho cư dân bản địa, đặc biệt là nam giới trẻ tuổi, phải rời bỏ quê hương để đi tìm kế sinh nhai ở các vùng lân cận hoặc xa hơn như Tứ Xuyên, Thiểm Tây. Tuy nhiên, điều kiện làm việc khắc nghiệt, dịch bệnh và các cuộc xung đột quân sự thường xuyên đã khiến tỷ lệ tử vong của những người di dân này rất cao. Trong khi đó, việc vận chuyển thi thể về quê bằng các phương tiện truyền thống như xe ngựa hay thuyền bè lại rất khó khăn do kinh phí và địa hình. Nỗi sợ hãi về việc trở thành ma đói và trách nhiệm đạo hiếu của người sống đối với người chết đã tạo ra một nhu cầu xã hội bức thiết: Phải đưa thi thể người thân về quê bằng mọi giá. Khi kinh tế không cho phép thuê xe, và sức người không thể cõng xác đi hàng tháng trời mà không bị thối rữa, nghề Cản thi đã ra đời. Người làm nghề này được gọi là "Cản thi tượng" hay "Cản thi tiên sinh". Họ thường hoạt động theo nhóm hai người: một Sư phụ đi trước dẫn đường và một Đồ đệ đi sau giám sát hoặc hỗ trợ. Tại sao hình ảnh cương thi luôn là bị dán bùa vào mặt, đứng thẳng đơ, giơ 2 tay nhảy nhảy rất đều? Nguyên nhân nằm ở phương pháp dẫn xác vào vùng đất khó di chuyển như Tương Tây. Các đạo sĩ sử dụng hai cây trúc sào dài, to và dẻo. Các thi thể được dựng đứng thành hàng dọc. Hai cây trúc được luồn qua nách của các thi thể, kẹp chặt lấy phần thân trên. Cánh tay của xác chết được buộc cố định vào trúc sào, duỗi thẳng ra phía trước để tạo điểm tựa và cân bằng. Hai thầy trò sẽ gánh hai đầu của cặp trúc sào lên vai. Các thi thể bị treo lơ lửng ở giữa, chân chỉ chạm nhẹ đất hoặc cách đất một khoảng nhỏ. Khi hai người phu bước đi đều bước, tính đàn hồi tự nhiên của cây trúc sẽ tạo ra dao động lên xuống nhịp nhàng. Dao động này cộng hưởng với bước chân, khiến các thi thể bị treo ở giữa nhấp nhô lên xuống. Để che giấu thanh trúc tránh tạo sự tò mò, toàn bộ hàng xác chết và cả cây trúc được phủ trùm bằng những chiếc áo choàng đen rộng thùng thình. Trong đêm tối, người ngoài chỉ nhìn thấy những bóng đen nhảy đồng loạt, tạo ra ảo giác về một đoàn Cương Thi tự di chuyển. Thách thức lớn nhất của Cản thi không phải là vận chuyển mà là chống phân hủy. Nghề Cản thi chỉ hoạt động vào mùa đông hoặc những tháng lạnh giá nhất trong năm. Lá bùa to bản dán trên mặt (thường tẩm chu sa Thủy ngân Sulfua (HgS)) có tác dụng như một chiếc khẩu trang, ngăn chặn côn trùng (nhặng xanh) đẻ trứng vào hốc mắt, mũi, miệng - nơi dễ phân hủy nhất. Đoàn dẫn xác tuyệt đối không đi vào ban ngày. Lý do được đưa ra là Dương khí sẽ làm tan biến hồn phách. Tuy nhiên, lý do thực tế là để tránh sự tò mò, hoảng sợ của người dân và quan trọng hơn là tránh nhiệt độ cao của ban ngày làm tăng tốc độ phân hủy xác. Hành trình Cản thi thường kéo dài nhiều ngày đêm. Để phục vụ cho việc di chuyển bí mật này, một hệ thống hậu cần đặc biệt đã hình thành dọc theo các tuyến đường mòn Tương Tây, đó là các "Tử thi khách điếm". Nghề Cản thi bắt đầu suy yếu vào đầu thế kỷ 20 và chính thức chấm dứt sau năm 1949 khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập.